Een achternaamwijziging wordt in het juridisch jargon een geslachtsnaamwijziging genoemd.
Wanneer iemand van geslachtsnaam wil veranderen, bijvoorbeeld in geval van een scheiding of hertrouwen van de ouders of bij bespottelijke of onwelgevoegelijke geslachtsnaam, dan kan men een verzoek tot wijziging van de geslachtsnaam doen. Zie hiervoor ook "de procedure".
Kosten rechtsbijstand
Voor deze procedure kan geen door de overheid gefinancierde rechtsbijstand worden aangevraagd. De advocaat dient derhalve volgens zijn uurtarief te worden betaald. Daarom volgt hieronder een beschrijving van de procedure. Zonodig kan de betrokkene hiervoor hulp van de gemeenteambtenaar vragen.
De voorwaarden
Elke meerderjarige Nederlander of de wettelijke vertegenwoordiger van een kind kan een geslachtsnaamwijziging aanvragen.
De geslachtsnaam kan onder andere in de volgende situaties gewijzigd worden:
wijziging geslachtsnaam kind naar geslachtsnaam moeder, indien de moeder minimaal drie jaar het kind alleen heeft verzorgd; indien het kind jonger is dan 12 jaar bedraagt de verzorgingstermijng vijf jaar;
wijziging geslachtsnaam kind naar geslachtsnaam stiefvader, indien het nieuwe huwelijk van de moeder drie jaar bestaat;
bij bespottelijke of onwelgevoegelijke geslachtsnamen.
Wat is nodig:
de huidige naam en het adres van de aanvrager;
de huidige naam en het adres van de personen voor wie de wijziging wordt aangevraagd;
de gewenste geslachtsnaam;
de motivering voor de wijziging.
Voorts is nodig:
een uittreksel van de geboorteakte van de personen voor wie de wijziging wordt aangevraagd;
een uittreksel huwelijksakte indien er sprake is van een huwelijk;
een uittreksel echtscheidingsakte indien er sprake is van een echtscheiding;
een eventuele voogdijbeschikking;
eventueel een kopie waaruit blijkt dat men een bijstandsuitkering ontvangt;
een geldig legitimatiebewijs (bijvoorbeeld paspoort of rijbewijs).
De procedure
1. De aanvrager zendt zelf het verzoekschrift naar de koningin, p/a Ministerie van Justitie de koningin, p/a Ministerie van Justitie, afdeling individuele beleidsbeslissingen (naamswijziging), Postbus 20300, (2500 EH) Den Haag. Desgevraagd helpt de gemeente van uw woonplaats bij het opstellen van het verzoek.
2. Het Ministerie van Justitie zendt een ontvangstbevestiging met een acceptgiro naar de aanvrager. De aanvrager dient voor de behandeling van een verzoekschrift tot geslachtsnaamwijziging € 390,-- per verzoek te betalen. Indien men een bijstandsuitkering ontvangt, dan geldt een lager bedrag, namelijk ƒ 56,72. Vergeet dan niet uitdrukkelijk te vermelden dat u in aanmerking wenst te komen voor het lage tarief en daarbij tevens een kopie van uw uitkeringsspecificatie mee te sturen. Voor meerdere kinderen kan een wijziging tot geslachtsnaam worden aangevraagd onder één verzoekschrift. U betaalt dan éénmaal de kosten.
3. Na betaling stuurt het Ministerie van Justitie het dossier naar de gemeente.
4. De gemeente beoordeelt of de aanvrager in aanmerking komt voor wijziging van de geslachtsnaam volgens de richtlijn Geslachtsnaamwijziging. Voordat de gemeente een advies opstelt, vindt er een persoonlijk gesprek plaats met de betrokkene en de mensen van wie de aanvrager op dat moment de achternaam heeft.
5. De gemeente stuurt het dossier en haar advies terug naar het Ministerie van Justitie.
6. De Minister van Justitie beoordeelt of het advies wordt overgenomen.
7. Op basis van deze beoordeling wordt er een voordracht (positief advies) of een afwijzing opgemaakt. In geval van een voordracht dient de koningin het koninklijk besluit te ondertekenen.
8. Het koninklijk besluit wordt naar de gemeente en de betrokkene(n) gestuurd.
In totaal duurt deze procedure circa zes maanden. De gemeente hanteert drie maanden doorlooptijd voor het afgeven van een advies aan de Minister van Justitie.